Czym różni się przekaźnik bezpieczeństwa od sterownika bezpieczeństwa?

Zapewnienie bezpieczeństwa w miejscu pracy jest jednym z najistotniejszych aspektów projektowania stanowiska roboczego. Z tego powodu istnieje cała gama urządzeń zaprojektowanych z myślą o tym, aby czuwać nad bezpieczną pracą operatora.

Przykłady urządzeń zapewniających bezpieczeństwo stanowiska przemysłowego

Na rynku wykorzystuje się różne rodzaje urządzeń strzegących bezpieczeństwa pracowników produkcji. Są to między innymi: przyciski zatrzymania awaryjnego (tzw. E-Stop), ryglowane zamki, kurtyny, skanery oraz wszelkiego rodzaju czujniki monitorujące, czy dany proces nie zagraża w żaden sposób obsłudze stanowiska.

Jednak żadne z tych urządzeń nie byłoby w stanie samodzielnie realizować swoich zadań bez elementu interpretującego wysyłany przez nie sygnał. Takim urządzeniem jest przekaźnik bezpieczeństwa lub sterownik bezpieczeństwa. Każde z nich jest w stanie obsłużyć szereg funkcji ochronnych, jednak wybór pomiędzy jednym a drugim będzie zależał od danej aplikacji.

Przekaźnik bezpieczeństwa

Posiada szereg funkcji ochronnych i mechanizmów bezpieczeństwa. Oto niektóre z nich:

  • Awaryjne zatrzymanie maszyny. Po wciśnięciu przycisku stopu awaryjnego przekaźnik odcina zasilanie obwodów, które w razie krytycznej sytuacji mogą bezpośrednio zagrażać obsłudze urządzenia.
  • Monitoring wyznaczonej strefy przy użyciu kurtyn świetlnych, skanerów, zamków czy mat bezpieczeństwa
  • Obniżenie prędkości części ruchomych maszyny poprzez użycie czujników mierzących częstotliwość wirowania napędu lub pomiar napięcia resztkowego.
  • Wymuszenie na operatorze obsługi maszyny oburącz w celu zapobiegnięcia możliwości włożenia jednej ręki w miejsce niebezpieczne podczas uruchamiania maszyny drugą ręką (tzw. dwustart)

Logika działania każdej z ww. funkcji jest realizowana tylko i wyłącznie poprzez monitorowanie i porównywanie sygnałów elektrycznych podawanych na wejściu przekaźnika i w przypadku zaniku któregoś z nich realizowane jest zadziałanie odpowiedniej funkcji. Istnieją przekaźniki, które są w stanie samodzielnie obsłużyć jedną funkcję (jest to jeden z najczęściej używanych rodzajów przekaźników bezpieczeństwa), a także takie, które mogą zrealizować do trzech funkcji jednocześnie. Z tego powodu są przeznaczone raczej do mniejszych aplikacji.

Dodatkowo jeśli wymagana jest informacja o potwierdzeniu zadziałania przekaźnika, należy wyprowadzić od każdego z nich dodatkowy sygnał na wejście sterownika PLC. Do bardziej złożonych aplikacji zalecane jest, a w wielu przypadkach konieczne, zastosowanie sterownika bezpieczeństwa.

Sterownik bezpieczeństwa

Główną zaletą stosowania sterowników bezpieczeństwa jest możliwość programowania logiki działania układu, dzięki czemu żadna z modyfikacji nie wymaga zmian połączeń elektrycznych w maszynie. E-stopy, kurtyny, czy skanery wpinane są raz na wejście sterownika, a za pomocą programu definiowane jest zachowanie wyjść. Ponadto jeżeli zachodzi potrzeba rozbudowy systemu, możliwe jest dołożenie dodatkowego modułu wejść i/lub wyjść i zdefiniowanie w programie funkcji, jakie ma wykonywać. Cały program można zabezpieczyć hasłem przed nieautoryzowaną modyfikacją. Sterownik ma także możliwość sprawdzenia sumy kontrolnej, która daje informację o różnicach między programem znajdującym się na maszynie, a tym na komputerze.

Przykładem zastosowania sterownika może być wydzielenie w danej maszynie stref, które mają zostać rozłączone w przypadku wciśnięcia E-stopu znajdującego się w którejś z nich, nie rozłączając przy tym pozostałych stref. Usprawnia to działanie maszyny, ponieważ nie wyłącza jej całej, a tylko obszar, w którym wystąpiła niebezpieczna sytuacja.

Możliwa jest również wymiana sygnałów pomiędzy sterownikiem Safety a sterownikiem PLC poprzez użycie jednego ze standardowych protokołów komunikacyjnych jak np. Profibus czy Profinet. Eliminuje to konieczność wykorzystywania zwykłych wejść cyfrowych do uzyskania informacji o zadziałaniu którejś z funkcji systemu.

Przekaźniki bezpieczeństwa – zalety, zastosowanie i cena

Podsumowując, przekaźniki bezpieczeństwa znajdą zastosowanie raczej w małych, stosunkowo nieskomplikowanych aplikacjach, w których konieczne jest obsłużenie do 3-4 funkcji. Ich cena wacha się od kilkuset złotych do około tysiąca złotych. Cena sterowników bezpieczeństwa zaczyna się od około dwóch tysięcy złotych i rośnie wraz z liczbą kolejnych dołożonych modułów. Znajdą zastosowanie w bardziej złożonych aplikacjach, w których potrzebny jest nadzór nad wieloma funkcjami maszyny i ich obsługa w sposób niezależny.

Powiązane artykuły

projektowanie maszyn
Baza Wiedzy

Projektowanie i budowa maszyn przemysłowych

Projektowanie i budowa maszyn przemysłowych to złożony proces wymagający dokładności i elastyczności. Ważne są nie tylko funkcjonalność, precyzja, wydajność i dostosowanie do procesów firmy, ale także stosunek ceny do możliwości czy czas zwrotu z inwestycji. W tych wszystkich zmiennych nie może też zabraknąć najważniejszej: potrzeb klienta.

jak modernizować maszyny
Baza Wiedzy

Jak modernizuje się maszyny produkcyjne?

Modernizacja maszyn przemysłowych dla nas oznacza integrację istniejącej maszyny lub linii produkcyjnej z nowoczesnymi systemami. Potrafimy dokonywać modernizacji całych zakładów produkcyjnych tak, by funkcjonowały zgodnie z zasadami Industry 4.0.

System wizyjny do obsługi linii buforowej
Realizacje

System wizyjny do obsługi linii buforowej

Stworzyliśmy robotyczną linię buforową z wykorzystaniem systemu wizyjnego. Zintegrowaliśmy robota z systemem wizyjnym do obsługi linii buforowej, dzięki czemu powstało zrobotyzowane stanowisko zintegrowane z maszyną CNC. Przedstawiamy doświadczenia związane z pracą nad sterowaniem Robota FANUC M-20IA/35M z systemem Pickit 3D L. 

Projektowanie i budowa stanowisk kontroli i testu
Baza Wiedzy

Projektowanie i budowa stanowisk kontroli i testu

Urządzenia kontrolne i stanowiska kontrolne mają za zadanie wyeliminować ryzyko i na bieżąco nadzorować najbardziej newralgiczne etapy produkcji. Naszym zdaniem powinny być też projektowane z myślą o nadchodzących zmianach w stanie techniki, by uchronić klienta przed kosztami związanymi ze spowodowaną nimi modernizacją linii produkcyjnej.

Zbudujemy maszynę dla Ciebie!

Sukces Twojej firmy to także sukces naszych maszyn. Nam też zależy na tym, aby Twoja konkurencja została daleko w tyle – dlatego w tym wyścigu damy z siebie wszystko!