Linia produkcyjna – co to?
Linia produkcyjna to zestaw sekwencyjnych operacji ustanowionych w fabryce. Operacje te mają na celu:
- montaż elementów, by wytworzyć gotowy artykuł,
- obróbkę materiału w celu wytworzenia produktu końcowego nadającego się do konsumpcji.
Proces produkcyjny polega na rozbiciu produkcji towaru na etapy, które są wykonywane we wcześniej określonej kolejności. Każdy kolejny etap przetwórczy dodaje wartości do produktu. Rozbicie procesu produkcji na mniejsze etapy obniża koszty pracy, ponieważ niewykwalifikowani pracownicy są szkoleni do wykonywania określonych zadań.
Każdy proces produkcyjny jest wcześniej odpowiednio zaprojektowany przez multidyscyplinarne zespoły przy użyciu odpowiednich narzędzi. Dzięki temu zapewniony jest wymagany poziom jakości, produktywności oraz płynność działania linii.
Pierwsza linia produkcyjna świecie
Opierając się na przykładach z branży pakowania mięsa, amerykański producent samochodów Henry Ford zaprojektował linię montażową, którą uruchomiono w 1913 roku. Ta innowacja skróciła czas produkcji kół zamachowych z 20 do 5 minut. Ford następnie zastosował tę technikę do montażu podwozia. W starym systemie, w którym części były transportowane do stacjonarnego punktu montażowego, na każde podwozie przypadało 12 1/2 roboczogodzin. Używając liny do przeciągania podwozia obok stosów komponentów, Ford skrócił czas pracy do 6 roboczogodzin. Wraz z ulepszeniami – napędem łańcuchowym napędzającym ruch linii montażowej, stacjonarnymi lokalizacjami dla robotników oraz stacjami roboczymi zaprojektowanymi z myślą o wygodzie i komforcie – czas montażu podwozia spadł do nieco ponad 1,5 roboczogodziny do końca kwietnia 1914 roku. Metody firmy Ford drastycznie obniżyły cenę prywatnych samochodów, dzięki czemu stanie się w dostępny dla rosnącej klasy średniej w Stanach Zjednoczonych.
Osiągnięcia Forda zmusiły zarówno jego konkurentów, jak i dostawców części do naśladowania jego techniki. Gdy linia montażowa rozprzestrzeniła się w amerykańskim przemyśle, przyniosła radykalny wzrost wydajności, ale także spowodowała zastąpienie wykwalifikowanych pracowników tanią niewykwalifikowaną siłą roboczą. Tempo linii montażowej dyktowane było przez maszyny. Oznaczało to, że właściciele fabryk odczytali pokusę, aby przyspieszyć maszyny, zmuszając tym samym pracowników do zwiększenia tempa pracy. Takie przyspieszenia stały się poważnym punktem spornym między pracownikami a kierownictwem. Ponadto nudny, powtarzalny charakter wielu prac przy linii montażowej męczył pracowników, zmniejszając ich wydajność.
Zmiany wprowadzone dzięki automatyzacji produkcji
Rozwój produkcji masowej zmienił organizację pracy na trzy ważne sposoby.
- Zadania były drobiazgowo podzielone i wykonywane przez niewykwalifikowanych lub średnio wykwalifikowanych pracowników, ponieważ duża część zadań została oddelegowana wyspecjalizowanym maszynom.
- Wzrost wielkości koncernów produkcyjnych wymusił utworzenie hierarchii kierowników i menedżerów.
- Rosnąca złożoność działalności sprzyjała zatrudnianiu pracowników szczebla kierowniczego, którzy specjalizowali się w takich obszarach jak księgowość, inżynieria, badania i rozwój, zasoby ludzkie, informatyka, dystrybucja, marketing i sprzedaż.
Wpływ globalizacji na proces produkcyjny
Masowa produkcja również wzmogła tendencję do międzynarodowego podziału pracy. Duża skala nowych fabryk często sprawiała, że importowanie surowców z jednego kraju i wytwarzanie ich w innym było opłacalne. Jednocześnie nasycenie rynków krajowych doprowadziło do poszukiwania klientów za granicą. Tym samym niektóre kraje stały się eksporterami surowców i importerami wyrobów gotowych, a inne odwrotnie.
W latach pięćdziesiątych i sześćdziesiątych XX wieku niektóre kraje o przeważającej roli rolniczej (szczególnie w Azji i Ameryce Południowej) zaczęły wytwarzać towary. Ze względu na niski poziom umiejętności wymagany do zadań przy linii montażowej, mieszkańcy dowolnego środowiska mogli pracować w nowym sektorze produkcyjnym. Poziom życia w krajach rozwijających się był tak niski, że płace mogły być utrzymywane na poziomie niższym niż w krajach uprzemysłowionych. To sprawiło, że cały proces produkcji był tańszy. Dlatego wielu dużych producentów w Stanach Zjednoczonych czy Europie rozpoczęło outsourcing – zlecało produkcję części lub montaż całych produktów firmom w krajach rozwijających się.
Pandemia Sars-Cov-2 zweryfikowała niezawodność i dostępność operatorów linii produkcyjnych. Fakt ten jeszcze bardziej przyczynił się do zwiększenia tempa automatyzacji procesów produkcyjnych. Dodatkowo trend automatyzowania motywowany jest precyzją i dokładnością wykonania, czasem cyklu, systemami zautomatyzowanej kontroli u źródła oraz łatwością sterowania parametrami wytwórczymi.
Maszyny specjalne na linii produkcyjnej
Firma Unitem dostarcza także rozwiązania do fabryk, gdzie istnieją pół automatyczne linie produkcyjne. Przykładem może być integracja istniejącego podajnika z robotem. Dzięki takiemu rozwiązaniu fabryka nie tylko podniosła możliwości produkcyjne, ale także poprawie uległo KPI.
